Phạm vi dự án là gì? Quy trình 5 bước xác định phạm vi dự án

Theo dõi Fastdo trên
Theo dõi Fastdo.vn trên Google News
5/5 - (9 bình chọn)
phạm vi dự án là gì

Để đưa ra các dự án kinh doanh đáp ứng được mục tiêu đề ra, doanh nghiệp cần tìm hiểu phạm vi dự án là gì cũng như quy trình xác định cụ thể. Bài viết dưới đây, Fastdo sẽ hướng dẫn bạn làm được điều này. 

Phạm vi dự án (project scope) là toàn bộ công việc, sản phẩm đầu ra, ranh giới và giới hạn cần thực hiện để hoàn thành dự án. Xác định phạm vi rõ ràng giúp mọi người biết “làm gì và không làm gì”, kiểm soát chi phí, thời gian và tránh phát sinh ngoài kế hoạch. Quy trình cơ bản gồm 5 bước: xác định nhu cầu, thiết lập mục tiêu, mô tả phạm vi, nhìn từ góc độ người dùng cuối và lường trước rủi ro.

1. Tầm quan trọng của việc xác định phạm vi dự án là gì

Việc xác định được phạm vi dự án là gì mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Vậy đó là những lợi ích nào? 

  • Xác định được rõ ràng những yêu cầu của dự án. Từ đó, doanh nghiệp và các bên liên quan xác định được những gì mình cần làm. thời gian thực hiện như thế nào. 
  • Xác định được lộ trình cụ thể nhằm có sự phân công nhân sự, sắp xếp công việc, phân bổ ngân sách phù hợp. 
  • Định hướng các nhân viên cùng tập trung vào mục tiêu chung.
  • Hạn chế tình trạng các hoạt động bị mở rộng ra hơn so với phạm vi đã thiết lập gây tốn thời gian và chi phí. 
  • Tránh trường hợp lãng phí tài nguyên, nguồn lực vào các yếu tố nằm ngoài phạm vi dự án. 
>>> XEM THÊM: Review chi tiết 20+ phần mềm quản lý công việc miễn phí, hiệu quả

2. Các nhân tố tác động đến phạm vi dự án là gì?

Vậy những nhân tố tác động đến phạm vi dự án là gì?  

2.1 Nhân tố nhân sự

Yếu tố nhân sự đóng vai trò quyết định đến sự thành công của dự án. Cụ thể, nhà đầu tư phải có sự tính toán phân bổ số lượng, chất lượng nhân sự cho phù hợp. Ví dụ: nếu tính toán lượng nhân sự quá ít sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ hoàn thành dự án. Kéo theo đó là các chi phí phát sinh do thời gian bị kéo dài, bồi thường do chậm trễ, chi phí thuê nhân công, … Tất cả khiến cho dự án bị lệch khỏi quỹ đạo so với tính toán ban đầu. 

Nhân sự là nhân tố quyết định phạm vi dự án
Nhân tố nhân sự đóng vai trò quyết định

2.2 Nhân tố ngân sách

Yếu tố nhân sách không đảm bảo thì việc các yếu tố lệch khỏi phạm vi dự án là điều chắc chắn. Vì thế, nhà đầu tư cần có kế hoạch lập ngân sách dự án thật cụ thể, có tính khả thi cao.

Những chi phí quan trọng trong ngân sách cần được tính toán kỹ càng là các loại chi phí mang tính chất cố định như: Lương trả cho nhân viên, chuyên gia dự án, chi phí thuê thiết bị, ….

2.3 Nhân tố tính khả thi của dự án

Tính khả thi là yếu tố quan trọng có khả năng tác động đến phạm vi đầu tư. Vì thế, khi xây dựng dự án, đừng quên xem xét tính khả thi của dự án, đồng thời tính đến khả năng chuyên môn và quyền truy cập vào dữ liệu bạn cần.

Xác định tính khả thi khi lập phạm vi dự án
Xác định tính khả thi của dự án
>>> XEM THÊM: Mệt mỏi với Excel? Thử ngay 12 phần mềm báo cáo công việc #1 sau

3. Căn cứ và kỹ thuật xác định phạm vi dự án là gì 

Dưới đây là các căn cứ và kỹ thuật xác định phạm vi dự án là gì, bạn có thể tham khảo: 

3.1 Căn cứ xác định

Căn cứ xác định quản lý phạm vi dự án gồm:

  • Bản mô tả yêu cầu của phạm vi đầu tư
  • Nguồn tài nguyên của công ty
  • Các chính sách, quy trình và biểu mẫu quản lí phạm vi dự án
  • Tài liệu của doanh nghiệp liên quan đến các dự án đã được thực hiện trước đây. 

3.2 Kỹ thuật xác định

Hiện nay có khá nhiều kỹ thuật xác định phạm vi dự án. Trong đó, một số kỹ thuật xác định được áp dụng phổ biến có thể kể ra như: 

  • Ý kiến đánh giá sản phẩm từ các chuyên gia
  • Ý kiến đánh giá từ các hội thảo chuyên đề về các vấn đề kỹ thuật chi tiết
  • Đánh giá được rút ra từ quá trình phân tích sản phẩm, thị trường
  • Phản hồi từ khách hàng đã và đang sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp.
  • Khảo sát từ nhân viên doanh nghiệp, chuyên gia tư vấn, các hiệp hội nghề nghiệp, tổ chức chuyên ngành, …
>>> XEM THÊM: [TẢI MIỄN PHÍ] 7+ mẫu biên bản cuộc họp và cách viết chi tiết

4. Quy trình xác định phạm vi dự án

Quy trình xác định phạm vi dự án gồm các bước cơ bản sau đây: 

4.1 Xác định nhu cầu

Ngay từ đầu, doanh nghiệp phải xác định được nhu cầu của dự án là gì. Có được câu trả lời đầy đủ chính xác về nhu cầu bạn mới có thể thiết lập được các mục tiêu cụ thể. Bước này tạo nên một bức tranh tổng quan về những nhiệm vụ và cách thức thực hiện nhiệm vụ để đạt được mục tiêu, đáp ứng nhu cầu dự án. 

4.2 Thiết lập mục tiêu

Thiết lập hệ thống mục tiêu khi quản lý phạm vi dự án
Thiết lập hệ thống mục tiêu

Để có cơ sở xác định phạm vi dự án là gì, bạn cần thiết lập hệ thống mục tiêu nhỏ và liên kết các mục tiêu này để đạt được mục tiêu cuối cùng của dự án. Theo đó, bạn phải trả lời được các câu hỏi như:

  • Mục tiêu đề ra có thể đo lường được không?
  • Với các nguồn lực sẵn có những mục tiêu nào có thể đạt được dễ dàng? Mục tiêu nào tính khả thi không cao?
  • Khi xảy ra khó khăn, những mục tiêu nào vẫn đảm bảo tính khả thi? Những mục tiêu nào khó thực hiện. Việc khó khăn trong thực hiện mục tiêu ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng dự án tổng thể? 
  • Mức ngân sách bị ảnh hưởng như thế nào nếu có vướng mắc? 
  • Việc hoàn thành các mục tiêu dự án có đảm bảo trung khung thời gian đã định không? Làm thế nào để đáp ứng yếu tố thời hạn? 

Bạn có thể thiết lập các mục tiêu xác định phạm vi dự án thông qua khung quản trị mục tiêu OKRs. Thông qua phương pháp OKRs, bạn có thể thiết lập và quản trị những mục tiêu đầy tham vọng và truyền động lực thông qua các Kết quả then chốt (KR) rõ ràng và đánh ứng các tiêu chí SMART. Với OKRs, chỉ cần bạn có mục tiêu, phương pháp sẽ định hướng cho bạn một lộ trình từng bước chạm đến gần mục tiêu đó.

Bộ quản trị fOKRs của Fastdo là một công cụ mạnh mẽ giúp doanh nghiệp thiết lập và theo dõi các kết quả then chốt thông qua những dữ liệu trực quan được cập nhật hàng ngày; đồng thời kết nối nhà quản lý và nhân viên với mục tiêu chung của doanh nghiệp.

Bộ giải pháp phần mềm quản trị OKRs (fOKRs) của Fastdo cho phép người dùng thực hiện tất cả chức năng liên quan đến OKRs trên cùng một không gian TINH GỌN, DỄ SỬ DỤNG và TẠO ĐỘNG LỰC. Bám sát hoàn toàn lý thuyết OKRs chuẩn quốc tế, Bộ giải pháp phần mềm quản trị OKRs (fOKRs) của Fastdo sẽ giúp bạn khai thác 200% giá trị mà OKRs mang lại. Nhận tư vấn về phần mềm quản trị mục tiêu fOKRs tại đây:

Phần mềm quản trị mục tiêu fOKRs
Phần mềm quản trị mục tiêu fOKRs
>>> XEM THÊM: [TẢI MIỄN PHÍ] 10 Biểu mẫu quản lý sản xuất cho doanh nghiệp

4.3 Mô tả phạm vi của dự án

Là người thiết lập phạm vi dự án, bạn phải nắm vững các thông tin liên quan đến dự án bán hàng của mình. Như vậy, bạn mới có thể mô tả chi tiết, chính xác về dự án của mình với khách hàng, đối tác. Theo đó, bạn phải nắm rõ về tính năng và chức năng cần thiết cho sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn.

4.4 Nhìn nhận ở góc độ của người dùng cuối

Bạn nên nhớ rằng, mọi sản phẩm, dịch vụ được tạo ra để phục vụ trải nghiệm của khách hàng. Vì thế, thay vì đứng ở vị thế của một nhà đầu tư hãy đứng ở góc độ của người dùng cuối để tạo ra sản phẩm. Như vậy các yếu tố: giá cả, giá trị và chất lượng của sản phẩm, dịch vụ sẽ được dung hòa. Đồng thời, doanh nghiệp cũng sẽ cung cấp cho khách hàng những chính sách, ưu đãi tốt nhất. Điều này giúp bạn tạo nên  phạm vi dự án mang đến những trải nghiệm chất lượng cho người dùng cuối cùng. 

4.5 Lên kịch bản về các rủi ro

Thực tế áp dụng kế hoạch luôn có những khác biệt nhất định so với bản kế hoạch được lập trên giấy. Bởi lẽ, những trở ngại, rủi ro có thể khiến bạn khó đạt được mục tiêu theo dự kiến ban đầu. Vì thế, lên các kịch bản về các rủi ro có thể xảy ra giúp bạn có thể xử lý kịp thời để đưa dự án về lại quỹ đạo, phạm vi dự án ban đầu. 

Một số rủi ro bạn có thể dự đoán được có thể kể ra như: điều kiện môi trường; chất lượng công nghệ, nguồn nhân lực, phát sinh ngân sách, … 

5. Phân biệt phạm vi dự án và phạm vi sản phẩm

Hai khái niệm này hay bị nhầm lẫn nên cần tách bạch ngay từ đầu:

  • Phạm vi sản phẩm (product scope): các tính năng, đặc điểm của sản phẩm hoặc dịch vụ cuối cùng. Ví dụ: một quán cà phê mới có khu vực ngồi, quầy bar, bếp nhỏ.
  • Phạm vi dự án (project scope): toàn bộ công việc cần làm để tạo ra sản phẩm đó, như khảo sát mặt bằng, thiết kế, thi công, tuyển và đào tạo nhân viên, khai trương.

6. Tuyên bố phạm vi và cấu trúc phân rã công việc (WBS)

Hai công cụ quan trọng nhất khi xác định phạm vi là bản tuyên bố phạm vi (scope statement) và cấu trúc phân rã công việc (WBS, Work Breakdown Structure).

Một bản tuyên bố phạm vi thường gồm:

  • Mục tiêu và lý do thực hiện dự án.
  • Sản phẩm đầu ra cần bàn giao (deliverables) và tiêu chí nghiệm thu.
  • Những việc nằm trong phạm vi và những việc nằm ngoài phạm vi.
  • Giả định, ràng buộc (ngân sách, thời gian, nhân sự).
  • Người phê duyệt và quy trình xử lý khi cần thay đổi.

WBS chia nhỏ phạm vi thành các nhóm công việc, rồi đến từng gói công việc đủ nhỏ để giao cho một người phụ trách và ước tính thời gian, chi phí. Ví dụ rút gọn cho dự án mở thêm một chi nhánh cà phê:

Nhóm công việc Gói công việc ví dụ Sản phẩm đầu ra
1. Chuẩn bị Khảo sát mặt bằng, lập ngân sách Báo cáo khả thi, ngân sách được duyệt
2. Xây dựng Thiết kế, thi công, mua sắm thiết bị Mặt bằng hoàn thiện, nghiệm thu
3. Vận hành Tuyển dụng, đào tạo, thử menu Đội ngũ sẵn sàng, quy trình phục vụ
4. Khai trương Marketing, chạy thử, khai trương Cửa hàng hoạt động

Đây là ví dụ minh họa để bạn hình dung; mỗi dự án cần điều chỉnh theo thực tế. Để chuyển WBS thành lịch trình, bạn có thể tham khảo cách lập kế hoạch dự án và mẫu lập kế hoạch triển khai dự án.

7. Scope creep: khi phạm vi bị “phình to”

Scope creep là tình trạng phạm vi tăng dần ngoài kế hoạch ban đầu mà không được điều chỉnh ngân sách và thời gian. Nguyên nhân thường gặp là yêu cầu không rõ, khách hàng hoặc lãnh đạo thêm việc giữa chừng, hoặc nhóm tự thêm tính năng “cho tốt”. Bạn có thể hạn chế bằng cách:

  1. Ghi rõ phạm vi và những việc ngoài phạm vi trong tài liệu được các bên ký xác nhận.
  2. Thiết lập quy trình đề xuất thay đổi: ai được đề xuất, ai đánh giá tác động, ai phê duyệt.
  3. Đánh giá tác động của mỗi thay đổi lên chi phí, tiến độ và rủi ro trước khi đồng ý.
  4. Họp rà soát phạm vi định kỳ và cập nhật tài liệu khi có thay đổi được duyệt.

Phần rủi ro đi kèm có thể xem thêm trong bài quản lý rủi ro dự án. Khi quản lý nhiều dự án cùng lúc, doanh nghiệp nên dùng công cụ để theo dõi, xem gợi ý tại phần mềm quản lý dự án.

Câu hỏi thường gặp

Phạm vi dự án là gì?

Là ranh giới công việc và kết quả bàn giao của dự án: những gì sẽ làm, những gì không làm, tiêu chuẩn nghiệm thu và các ràng buộc về thời gian, chi phí.

Ai chịu trách nhiệm xác định phạm vi dự án?

Thông thường quản lý dự án đề xuất cùng các bên liên quan, sau đó nhà tài trợ hoặc lãnh đạo phê duyệt. Mọi thay đổi sau đó cũng cần qua phê duyệt.

Tuyên bố phạm vi khác gì WBS?

Tuyên bố phạm vi mô tả bằng lời những gì thuộc và không thuộc dự án. WBS chia phạm vi đó thành các nhóm và gói công việc cụ thể để giao việc và ước tính.

Làm thế nào để tránh scope creep?

Ghi rõ phạm vi, có quy trình duyệt thay đổi, đánh giá tác động trước khi chấp nhận yêu cầu mới và rà soát phạm vi định kỳ.

Dự án nhỏ có cần xác định phạm vi không?

Có. Dự án nhỏ vẫn cần một bản phạm vi ngắn gọn gồm mục tiêu, đầu ra, thời hạn và người phụ trách để tránh hiểu lầm.

Bài viết của Fastdo đã giúp bạn hiểu được phạm vi dự án là gì và những điều cần biết. Hy vọng bài viết đã cung cấp các thông tin hữu ích giúp doanh nghiệp xác định được phạm vi dự án để xây dựng được lộ trình đi đúng đắn, chi tiết nhất.

>>> ĐỌC NGAY KIẾN THỨC VỀ DOANH NGHIỆP:

5/5 - (9 bình chọn)
Tác giả CEO Xuân Tấn
Giám đốc điều hành

CEO Xuân Tấn

Tài khoản & nội dung đã được xác minh và kiểm duyệt gắt gao qua phần mềm fWorkflow của Fastdo.vn.

Trần Xuân Tấn , lãnh đạo thuộc nhóm Gen Z, dẫn dắt Fastdo - nền tảng phần mềm quản lý công việc hàng đầu cho SMEs Việt Nam. Triết lý "Làm nhanh hơn, tiền nhiều hơn" của anh đã giúp tăng 20% tốc độ hoàn thành công việc, đóng góp 80% doanh thu. Dưới sự lãnh đạo của anh, Fastdo đã cải tiến sản phẩm hơn 48 lần, định vị công nghệ "Made in Vietnam" trên thị trường quốc tế.

Liên hệ với Fastdo