Động lực là gì? 15 Bí quyết giúp nhân sự luôn có động lực ngập tràn

Động lực là yếu tố quan trọng, tác động trực tiếp đến năng suất làm việc của một cá nhân. Khi có động lực, một cá nhân sẽ cảm thấy được sự hạnh phúc, vui vẻ khi làm việc. Từ đó, họ cống hiến hết mình cho công việc và tổ chức. Hãy cùng Fastdo tìm hiểu ngay động lực là gì và 15 bí quyết giúp gia tăng động lực cho nhân sự trong bài viết sau đây nhé!

Trả lời nhanh: động lực là yếu tố bên trong và bên ngoài giúp một người bắt đầu hành động, giữ được nỗ lực và hướng tới mục tiêu. Trong công việc, nhân viên có động lực khi họ thấy công việc có ý nghĩa, được ghi nhận, được trả công công bằng, có cơ hội phát triển và có quyền chủ động. Người quản lý có thể tạo động lực bằng 15 cách trong bài, bắt đầu từ việc đặt mục tiêu rõ ràng, ghi nhận kịp thời và lắng nghe nhân viên.

1. Tổng quan về động lực và động lực làm việc

Có nhiều yếu tố cấu thành nên động lực, nó liên quan đến bản năng của con người hoặc các loài khác, cảm xúc, nhu cầu sinh lí, xã hội. Người luôn có động lực sẽ là người luôn có những năng lượng tích cực trong công việc cũng như trong cuộc sống. 

1.1  Động lực là gì?

Động lực là yếu tố giúp định hướng, thúc đẩy và duy trì hành vi của một cá nhân có chủ đích, nhằm hoàn thành một mục tiêu nào đó. Động lực ở mỗi người được cấu thành bởi các nhu cầu liên quan đến cảm xúc, bản năng, nhu cầu xã hội hay sinh lý.

Nói một cách dễ hiểu hơn, động lực chính là sức mạnh bên trong con người. Đó là năng lượng, sự nhiệt tình, niềm đam mê, khát khao, tham vọng thúc đẩy bạn hành động, tiếp tục hướng tới và hoàn thành những mục tiêu đã đề ra.

1.2 Động lực làm việc là gì?

Động lực làm việc là những yếu tố bên trong và bên ngoài thúc đẩy con người hành động, nỗ lực và vượt qua thử thách để hoàn thành tốt công việc. Nó là nguồn năng lượng nội tại thúc đẩy sự đam mê, tâm huyết của cá nhân với công việc.

Do đó, người có động lực làm việc thường luôn tràn đầy niềm vui và sự hứng khởi trong công việc. Họ sẵn sàng dồn hết sức lực, tập trung cao độ để đạt được mục tiêu và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao . Họ không ngại khó khăn mà xem đó là cơ hội để học hỏi và phát triển bản thân.

Họ sở hữu tinh thần thép, luôn giữ vững niềm tin vào bản thân và luôn không ngừng tìm kiếm những phương pháp mới để nâng cao hiệu quả công việc. Vì vậy, các quản lý luôn mong muốn nhân sự của mình luôn có động lực làm việc, để tối ưu chất lượng công việc và phát triển công ty mình.

1.3 3 mục tiêu quan trọng thúc đẩy động lực làm việc

Những yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy động lực là gì? Sau đây là 3 mục tiêu giúp hình thành động lực làm việc ở mỗi người:

• Mục tiêu cải thiện nguồn thu nhập

Cải thiện thu nhập là mục tiêu đầu tiên tạo nên động lực ở mỗi người. Đây chính là yếu tố giúp đảm bảo sự tồn tại và phát triển của con người trong cuộc sống. Thu nhập chính là nền tảng để con người gây dựng các mục tiêu to lớn cho bản thân.

• Mục tiêu phát triển bản thân 

Khi con người đã được thỏa mãn về mức thu nhập, họ sẽ có những mục tiêu để hoàn thiện, phát triển bản thân hơn nữa thông qua các hoạt động xã hội.

• Mục tiêu thể hiện bản thân 

Thể hiện bản thân là một trong các nhu cầu được đề cập trong học thuyết về tháp nhu cầu Maslow. Khi các mục tiêu cơ bản như thu nhập và phát triển bản thân được thỏa mãn, con người sẽ khao khát và có động lực được khẳng định vị trí của mình trong xã hội. 

>>> TẢI NGAY: Phần mềm fCheckin quản lý chấm công một cách thông minh và chính xác

2. 2 Yếu tố để phân loại động lực là gì?

Động lực cần có những yếu tố để phân biệt. Vậy những yếu tố để phân biệt động lực là gì?

Các yếu tố để phân loại động lực là gì?

2.1 Theo nguồn gốc

Động lực theo nguồn gốc thường sẽ được chia làm hai loại như sau: 

• Động lực bên ngoài: 

Động lực bên ngoài (Extrinsic motivation) là động lực cấu thành bởi các yếu tố từ môi trường làm việc, thúc đẩy nhân sự hành động hướng tới mục đích đã đề ra hoặc hoàn thành những mục tiêu bản thân đề ra. Các Doanh nghiệp thường sử dụng các hình thức như phần thưởng, hình phạt để thúc đẩy động lực bên ngoài của nhân viên.

• Động lực bên trong: 

Động lực bên trong (Intrinsic motivation) là động lực xuất phát từ chính sự hài lòng, thỏa mãn của bản thân về công việc đang làm. Loại động lực này thường được hình thành khi nhân sự thực hiện tốt công việc, hoàn thành các mục tiêu đã đề ra và nhận ra tầm quan trọng của bản thân đến tổ chức như thế nào.

>>> ĐỌC THÊM: Động lực nội tại và 3 phương pháp thúc đẩy động lực bên trong

2.2 Theo hình thái

Động lực theo hình thái được chia làm hai loại như sau:

• Động lực mang hình thái tích cực:

Động lực tích cực là loại động lực khuyến khích dựa trên phần thưởng. Các Doanh nghiệp sẽ sử dụng hình thức khen thưởng nhằm khuyến khích sự nỗ lực của nhân sự và thúc đẩy họ hoàn thành các mục tiêu của mình. Những hình thức phổ biến thường sử dụng: Tăng lương, thăng chức, tặng ưu đãi, ghi nhận thành tích,…

• Động lực mang hình thái tiêu cực: 

Động lực tiêu cực là loại động lực được cấu thành bởi các yếu tố kích thích sự sợ hãi, đề phòng ở nhân viên. Theo đó, sự sợ hãi, tiêu cực sẽ định hướng hành động của nhân sự theo một hướng phù hợp nhất. Trong trường hợp họ không làm đúng, họ có thể nhận các hình phạt như cách chức, trừ lương, sa thải,…

Loại động lực này có thể khiến cho nhân sự cảm thấy thất vọng và tức giận, từ đó có thể khiến họ sẽ có những hành vi chống đối Doanh nghiệp. Các công ty nên cân nhắc về việc sử dụng loại động lực này với nhân viên của mình.

>>> Xem chi tiết tại: 15 cách tạo động lực cho nhân viên và bài học rút ra từ đại dịch COVID-19

3. Tầm quan trọng của việc tạo ra động lực để làm việc

Tạo động lực làm việc cho nhân sự có ý nghĩa rất quan trọng, giúp họ cải thiện được năng suất và hiệu quả công việc của mình. Cụ thể, tầm quan trọng của việc tạo ra động lực là gì?

3.1 Khai thác tối đa năng suất làm việc của nhân viên

Nhân viên sẽ cảm thấy chán nản khi không có một động lực làm việc cụ thể. Điều này sẽ khiến họ chỉ cố gắng làm cho xong việc rồi về mà không thật sự cống hiến. Việc hình thành động lực sẽ thúc đẩy năng suất làm việc của nhân viên ở mức tối đa.

3.2 Gia tăng sự hài lòng của nhân viên 

Sự hài lòng của nhân viên là một trong những điều quan trọng, giúp công ty tăng trưởng tích cực. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhân viên gồm: Chính sách lương thưởng, môi trường làm việc cùng với các cơ hội thăng tiến,… 

Bên cạnh đó, việc ghi nhận thường xuyên cũng sẽ giúp nhân sự cảm thấy hạnh phúc, tự hào từ bên trong, Từ đó, họ sẽ nỗ lực nhiều hơn để cống hiến cho công việc.

>>> ĐỌC TIẾP: TOP 5 yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhân viên

3.3 Cải thiện sự trung thành của nhân viên

Tạo cho nhân viên động lực làm việc sẽ giúp họ sẽ cố gắng hết mình vì công việc và hoàn thành tốt các công việc được giao. Động lực là yếu tố giúp nhân viên cảm thấy có niềm vui trong công việc. Do đó, họ sẽ lựa chọn gắn bó thay vì rời bỏ Doanh nghiệp. Động lực là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tỷ lệ nghỉ việc ở nhân viên. Bạn có thể theo dõi tỷ lệ nghỉ việc và tìm hiểu các lý do nghỉ việc phổ biến để biết nhân viên đang thiếu động lực ở đâu.

3.4 Thúc đẩy sự phát triển của nhân viên 

Động lực là yếu tố giúp nhân sự theo đuổi và cố gắng đạt được các mục tiêu cá nhân của mình. Khi các mục tiêu đã được hoàn thành, nhân sự sẽ nhận thấy được mối liên hệ rõ ràng giữa kết quả đạt được với sự nỗ lực không ngừng của bản thân. Từ đó, họ sẽ có thêm cảm hứng để làm việc mạnh mẽ hơn nữa.

3.5 Cải thiện hiệu quả công việc của nhân sự

Một công ty muốn phát triển bền vững, phải sở hữu được những nhân sự có thể cân bằng giữa khả năng làm việc và mức độ sẵn sàng nhận việc. Khi sở hữu đồng thời cả hai yếu tố này, nhân sự sẽ có thể gia tăng năng suất, từ đó cải thiện được hiệu quả các công việc được giao.

4. 15 Bí quyết giúp gia tăng động lực làm việc hiệu quả

Phần mềm ghi nhận – khen thưởng fRecognize của Fastdo cho phép các nhà quản trị ghi nhận, khen thưởng nhân sự có thành tích xuất sắc trong công việc, đóng góp ý kiến cho tổ chức. fRecognize hỗ trợ xây dựng văn hóa ghi nhận lẫn nhau trong tổ chức, thúc đẩy đạt được mục tiêu, gia tăng động lực cho nhân sự hiệu quả.

Bấm vào ảnh để đăng ký dùng thử fRecognize ngay hôm nay!

Nếu là một nhà lãnh đạo thì vai trò quan trọng nhất chính là thúc đẩy động lực cho nhân viên làm việc có hiệu quả. Công ty luôn mong muốn hiểu được nhu cầu của nhân viên và giải quyết chúng. 15 bí quyết sau đây sẽ giúp bạn tăng động lực thành công và làm việc hiệu quả. Giúp các công ty, doanh nghiệp và tổ chức thúc đẩy nhân viên làm việc hiệu quả hơn:

1. Xây dựng môi trường làm việc tích cực, thú vị. Không gian làm việc sạch sẽ, an toàn, đồng nghiệp tôn trọng nhau và có chỗ cho tiếng cười giúp nhân viên muốn đến làm mỗi ngày. Với F&B, hãy chú ý tới giờ nghỉ, bữa ăn ca và khu vực nghỉ của nhân viên.
2. Luôn trung thực, tôn trọng và sẵn lòng hỗ trợ nhân viên. Nói đúng sự thật về tình hình kinh doanh, giữ lời hứa và hỗ trợ khi nhân viên gặp khó khăn. Niềm tin của nhân viên với người quản lý là nền tảng của mọi động lực khác.
3. Tạo động lực bằng các chính sách khen thưởng, đãi ngộ hấp dẫn. Lương thưởng công bằng và minh bạch là điều kiện cần. Hãy gắn thưởng với kết quả đo được và công bố quy tắc từ đầu; xem thêm mẫu quy chế lương thưởng để xây dựng chính sách rõ ràng.
4. Xây dựng lộ trình thăng tiến minh bạch, cụ thể. Nhân viên cần biết cần đạt gì để lên bậc tiếp theo, ví dụ từ phục vụ lên trưởng ca, từ trưởng ca lên quản lý cửa hàng, kèm tiêu chí và thời gian dự kiến.
5. Khuyến khích các ý tưởng sáng tạo, đổi mới của nhân sự. Tổ chức buổi góp ý định kỳ hoặc hộp ý kiến, thử nghiệm những ý tưởng nhỏ và ghi nhận người đề xuất để nhân viên thấy ý kiến của mình có giá trị.
6. Ghi nhận thành tích của nhân sự. Ghi nhận càng kịp thời càng tốt, nêu cụ thể việc đã làm tốt và tác động của nó. Một lời khen đúng lúc trước cả ca làm việc có thể hiệu quả hơn phần thưởng đến muộn.
7. Bày tỏ lòng biết ơn đến nhân sự. Lời cảm ơn chân thành, thư tay hoặc tin nhắn riêng sau một giai đoạn cao điểm (mùa lễ, Tết) cho thấy bạn nhìn thấy nỗ lực của họ.
8. Xây dựng mục tiêu minh bạch, rõ ràng với toàn bộ tổ chức. Khi nhân viên hiểu mục tiêu chung và phần việc của mình đóng góp ra sao, họ làm việc có định hướng hơn. Hãy tham khảo cách đặt mục tiêu SMART để mục tiêu cụ thể và đo lường được.
9. Chia nhỏ và quản trị mục tiêu theo từng tuần. Mục tiêu quá lớn dễ gây nản. Hãy chia thành các cột mốc hằng tuần, rà soát nhanh vào đầu tuần và cuối tuần để nhân viên thấy tiến bộ của mình.
10. Quan tâm đến những định hướng, mong muốn trong tương lai của nhân viên. Dành thời gian trao đổi riêng (một-một) để hiểu nhân viên muốn học gì, muốn phát triển theo hướng nào và gắn nhiệm vụ phù hợp với mong muốn đó.
11. Lắng nghe những tâm tư, nhu cầu của nhân viên. Lắng nghe không phán xét, hỏi cả những khó khăn trong công việc lẫn cuộc sống. Nhiều vấn đề được giải quyết sớm sẽ không trở thành lý do nghỉ việc.
12. Xây dựng văn hóa giao tiếp tích cực với nhân sự. Phản hồi mang tính xây dựng, nói về hành vi chứ không chỉ trích con người, và có kênh để nhân viên phản ánh vấn đề an toàn, không sợ bị trù dập.
13. Trao quyền tự chủ cho nhân sự trong công việc. Giao kết quả cần đạt thay vì kiểm soát từng bước, cho nhân viên quyền quyết định trong phạm vi rõ ràng. Tự chủ là nguồn của động lực nội tại.
14. Cung cấp các khóa đào tạo thường xuyên. Đào tạo kỹ năng nghề, kỹ năng mềm và đào tạo chéo giúp nhân viên tự tin hơn và có thêm cơ hội thăng tiến; xem thêm bài về kỹ năng lãnh đạo nếu bạn đang đào tạo quản lý cấp trung.
15. Cho phép nhân viên dẫn dắt các cuộc họp quan trọng. Luân phiên cho nhân viên chủ trì buổi họp đầu ca, buổi tổng kết hoặc buổi chia sẻ kinh nghiệm để họ rèn kỹ năng và cảm thấy được tin tưởng.

5. Một số học thuyết giải thích động lực làm việc

Hiểu các học thuyết kinh điển giúp bạn chọn đúng biện pháp thay vì chỉ dựa vào phần thưởng tiền bạc:

6. Dấu hiệu nhân viên đang mất động lực

• Làm việc đối phó, chỉ làm đúng phần được giao, ít chủ động đề xuất.
• Đi muộn, nghỉ phép bất thường, hay xin đổi ca nhiều hơn trước.
• Thái độ với khách hàng hoặc đồng nghiệp lạnh nhạt, dễ cáu gắt.
• Chất lượng công việc giảm, lỗi lặp lại, ít tham gia họp hoặc chia sẻ ý kiến.
• Nhắc nhiều đến việc tìm công việc khác hoặc hỏi về quy trình nghỉ việc.

Khi thấy các dấu hiệu này, hãy trò chuyện riêng sớm để tìm nguyên nhân (quá tải, thiếu ghi nhận, bất công, không thấy lộ trình) thay vì đợi đến khi nhân viên nộp đơn nghỉ.

7. Ví dụ tạo động lực cho nhân viên nhà hàng, quán cà phê

Ngành F&B có áp lực cao, ca làm dài và tỷ lệ biến động nhân sự lớn nên động lực càng quan trọng. Một số việc làm được ngay:

• Họp ngắn đầu ca 5 phút: nêu mục tiêu doanh thu, món cần đẩy và khen một việc tốt hôm qua.
• Bảng thi đua tuần theo tiêu chí rõ (đánh giá của khách, doanh số thêm món, tuân thủ quy trình), thưởng nhỏ nhưng đều và công khai.
• Lộ trình nghề nghiệp rõ: phục vụ, trưởng ca, quản lý cửa hàng, kèm đào tạo từng nấc.
• Xếp ca công bằng, báo lịch sớm để nhân viên cân đối cuộc sống riêng, hạn chế đổi ca sát giờ.
• Lắng nghe qua cuộc trò chuyện một-một hằng tháng để xử lý vấn đề trước khi nhân viên nghỉ.

8. Làm sao biết biện pháp tạo động lực có hiệu quả?

Bạn có thể theo dõi bằng khảo sát ngắn mỗi quý (ví dụ 5 câu hỏi về sự hài lòng, ý nghĩa công việc, cơ hội phát triển, quan hệ với quản lý và ý định gắn bó), kết hợp các chỉ số tỷ lệ nghỉ việc, tỷ lệ vắng mặt, năng suất và điểm đánh giá của khách. Xem thêm các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nhân viên để thiết kế bộ câu hỏi.

9. Câu hỏi thường gặp về động lực

Động lực nội tại và động lực ngoại tại khác nhau thế nào?

Động lực nội tại xuất phát từ sự hứng thú, ý nghĩa công việc và cảm giác tiến bộ; động lực ngoại tại đến từ phần thưởng, hình phạt hay sự công nhận bên ngoài. Doanh nghiệp nên kết hợp cả hai, trong đó động lực nội tại thường bền hơn.

Tiền thưởng có đủ để tạo động lực không?

Tiền là yếu tố cần để nhân viên không bất mãn, nhưng hiệu quả tạo động lực lâu dài thường phụ thuộc vào ghi nhận, quyền tự chủ, cơ hội phát triển và môi trường làm việc. Vì vậy cần kết hợp tiền với các yếu tố phi tài chính.

Nhân viên mất động lực thì nên làm gì đầu tiên?

Trò chuyện riêng, lắng nghe và hỏi nguyên nhân cụ thể. Sau đó cùng nhân viên đặt mục tiêu ngắn hạn, điều chỉnh khối lượng việc hoặc hỗ trợ đào tạo thay vì chỉ nhắc nhở hoặc phạt.

Phạt có tạo được động lực không?

Hình phạt có thể ngăn hành vi sai trong ngắn hạn nhưng thường gây sợ hãi, giảm sáng tạo và có thể làm nhân viên chống đối nếu lạm dụng. Hãy dùng kỷ luật khi cần nhưng ưu tiên cách làm mang tính xây dựng.

Bao lâu nên đánh giá lại động lực của đội ngũ?

Nên khảo sát nhanh mỗi quý và trò chuyện một-một hằng tháng. Với mô hình có nhiều ca, nhiều chi nhánh, hãy xem thêm các chỉ số nghỉ việc và vắng mặt theo từng cửa hàng.

Bài viết vừa rồi đã chia sẻ đến các bạn thông tin về động lực là gì và có tầm quan trọng như thế nào trong công việc. Hy vọng với những chia sẻ của Fastdo trong bài viết này sẽ giúp các bạn có thêm kiến thức và cũng như kinh nghiệm cho bản thân.

>>> ĐỌC THÊM CÁC BÀI VIẾT KHÁC:

• 8+ Giải pháp giúp cân bằng cuộc sống và công việc cho nhân viên
• Xác định 10 niềm tin giới hạn và cách khắc phục chúng