Lương gross là gì? Cách tính và khác biệt với lương net

Theo dõi Fastdo trên
Theo dõi Fastdo.vn trên Google News
Rate this post
lương gross là gì

Lương gross là tổng thu nhập người lao động được thỏa thuận trong hợp đồng, tính trước khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Số tiền thực nhận sau các khoản khấu trừ đó gọi là lương net.

Bài này giải thích lương gross là gì, công thức đổi sang lương net theo quy định đang hiệu lực đến ngày 15/11/2026, các ví dụ có đáp án đã kiểm tính, cách quy đổi ngược từ net sang gross và chi phí thực của doanh nghiệp khi trả một mức lương gross.

Trả lời nhanh
Lương gross là lương chưa trừ khoản nào. Lương net = lương gross – bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng (10,5% tiền lương làm căn cứ đóng) – thuế thu nhập cá nhân. Từ kỳ tính thuế 2026, giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, biểu thuế lương có 5 bậc từ 5% đến 35%. Ví dụ: gross 30.000.000 đồng, không người phụ thuộc, nhận net 26.215.000 đồng.

1. Lương gross là gì?

Lương gross (tổng lương) là mức lương trước khi khấu trừ bất kỳ khoản nào. Khi tin tuyển dụng ghi “lương gross 20 triệu”, người lao động chưa nhận đủ 20 triệu vào tài khoản, vì còn phải trừ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân (nếu có).

Lương gross thường gồm lương cơ bản, phụ cấp, thưởng cố định hoặc các khoản có tính chất lương mà hai bên thỏa thuận. Khoản nào tính vào căn cứ đóng bảo hiểm hay thuế thì tùy từng loại và quy định, nên không phải cứ cộng hết vào gross là cùng một cách tính. Cách xác định căn cứ đóng bảo hiểm xem bài cách tính bảo hiểm xã hội.

Ngoài hai khái niệm gross và net, người lao động và doanh nghiệp còn cần phân biệt: lương cơ bản, lương theo công việc và tổng chi phí doanh nghiệp bỏ ra. Bài tiền lương là gì trình bày chi tiết cách hiểu.

2. Công thức tính lương net từ lương gross

Lương net = Lương gross – Bảo hiểm người lao động đóng – Thuế thu nhập cá nhân

Chia thành ba bước.

Bước 1: tính bảo hiểm người lao động đóng. Người lao động đóng 10,5% tiền lương làm căn cứ đóng, gồm bảo hiểm xã hội 8%, bảo hiểm y tế 1,5% và bảo hiểm thất nghiệp 1% (Luật Bảo hiểm xã hội 2024; Nghị định 158/2025/NĐ-CP theo bài tổng hợp của một đơn vị cung cấp phần mềm hóa đơn).

Bước 2: tính thu nhập tính thuế.

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Bảo hiểm bắt buộc – Giảm trừ gia cảnh bản thân (15,5 triệu đồng/tháng) – Giảm trừ cho người phụ thuộc đã đăng ký (6,2 triệu đồng/tháng/người).

Nếu kết quả bằng hoặc nhỏ hơn 0 thì không phải nộp thuế tháng đó.

Bước 3: áp biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc.

Bậc Thu nhập tính thuế/tháng Thuế suất
1 Đến 10 triệu đồng 5%
2 Trên 10 đến 30 triệu đồng 10%
3 Trên 30 đến 60 triệu đồng 20%
4 Trên 60 đến 100 triệu đồng 30%
5 Trên 100 triệu đồng 35%

Mỗi phần thu nhập chỉ chịu thuế suất của đúng bậc đó. Biểu này theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (thông qua 10/12/2025, hiệu lực từ 01/07/2026; quy định về thu nhập từ tiền lương của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026), thay biểu 7 bậc trước đó. Mức giảm trừ 15,5 triệu đồng và 6,2 triệu đồng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và được Luật 109/2025/QH15 ghi nhận.

Các mức trên áp dụng đến thời điểm cập nhật 15/11/2026. Bài không nêu mức cho năm 2027 vì chưa có văn bản chính thức điều chỉnh được kiểm chứng.

3. Ví dụ tính lương net từ gross (đã kiểm tính)

Giả định chung: toàn bộ lương gross là thu nhập chịu thuế và là căn cứ đóng bảo hiểm (không vượt trần), người lao động là cá nhân cư trú có hợp đồng lao động.

Ví dụ Lương gross Người phụ thuộc Bảo hiểm 10,5% Thu nhập tính thuế Thuế TNCN Lương net
1 15.000.000 0 1.575.000 15.000.000 – 1.575.000 – 15.500.000 = âm 2.075.000 0 13.425.000
2 20.000.000 1 2.100.000 20.000.000 – 2.100.000 – 15.500.000 – 6.200.000 = âm 3.800.000 0 17.900.000
3 30.000.000 0 3.150.000 11.350.000 10.000.000 x 5% + 1.350.000 x 10% = 635.000 26.215.000
4 50.000.000 2 5.250.000 50.000.000 – 5.250.000 – 15.500.000 – 12.400.000 = 16.850.000 500.000 + 6.850.000 x 10% = 1.185.000 43.565.000

Nhận xét: ở ví dụ 1 và 2 người lao động chưa phát sinh thuế vì sau khi trừ bảo hiểm và giảm trừ gia cảnh, thu nhập tính thuế không dương. Chênh lệch giữa gross và net ở những mức lương này gần như chỉ là 10,5% bảo hiểm.

Để biết lương gross bao nhiêu thì bắt đầu chịu thuế (ngưỡng khoảng 17,32 triệu đồng với người không có người phụ thuộc), xem bài lương bao nhiêu phải đóng thuế thu nhập cá nhân.

4. Quy đổi ngược từ lương net sang lương gross

Khi nhà tuyển dụng hoặc người lao động đàm phán “lương net 20 triệu”, doanh nghiệp cần tìm lương gross tương ứng. Công thức đơn giản không dùng được ở mọi mức, vì thuế lũy tiến. Có thể giải theo ba trường hợp, với người không có người phụ thuộc và bảo hiểm tính trên toàn bộ lương:

Trường hợp Điều kiện Công thức gross từ net
A. Chưa phải đóng thuế Gross không quá khoảng 17,32 triệu đồng Gross = Net / 0,895
B. Thuế bậc 1 (5%) Thu nhập tính thuế từ 0 đến 10 triệu đồng Gross = (Net – 0,775 triệu đồng) / 0,85025
C. Các bậc cao hơn Thu nhập tính thuế trên 10 triệu đồng Cần tính theo từng bậc hoặc dùng bảng tính

Ví dụ: cần lương net 20.000.000 đồng, không người phụ thuộc, nằm ở trường hợp B. Gross = (20.000.000 – 775.000) / 0,85025 = khoảng 22.611.000 đồng. Kiểm lại: bảo hiểm 10,5% = 2.374.155; thu nhập tính thuế = 22.611.000 – 2.374.155 – 15.500.000 = 4.736.845; thuế 5% = 236.842; net = 22.611.000 – 2.374.155 – 236.842 = khoảng 20.000.003 đồng.

Hệ số 0,85025 và 0,775 trong trường hợp B do bài này tính từ công thức, không phải số liệu trong văn bản luật. Với những mức lương cao hơn hoặc có người phụ thuộc, nên dùng bảng tính hoặc công cụ chuyển đổi. Bài quy đổi lương net sang gross hướng dẫn chi tiết hơn.

5. Chi phí thực của doanh nghiệp khi trả một mức lương gross

Ngoài lương gross trả cho người lao động, doanh nghiệp còn đóng phần của người sử dụng lao động. Theo một bảng tổng hợp công khai (viện dẫn Điều 33, 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP):

Quỹ Người sử dụng lao động Người lao động
Bảo hiểm xã hội 17,5% (gồm 14% hưu trí, tử tuất; 3% ốm đau, thai sản; 0,5% tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp) 8%
Bảo hiểm y tế 3% 1,5%
Bảo hiểm thất nghiệp 1% 1%
Tổng 21,5% 10,5%

Ví dụ: lương gross 15.000.000 đồng, toàn bộ là căn cứ đóng bảo hiểm.

  • Người lao động nhận net 13.425.000 đồng (ví dụ 1 ở mục 3).
  • Doanh nghiệp đóng thêm 21,5% x 15.000.000 = 3.225.000 đồng.
  • Tổng chi phí doanh nghiệp cho nhân sự này: 15.000.000 + 3.225.000 = 18.225.000 đồng, chưa tính kinh phí công đoàn nếu có, các khoản thưởng, phúc lợi khác.

Với mức gross 30.000.000 đồng, doanh nghiệp đóng thêm 6.450.000 đồng, tổng 36.450.000 đồng.

Tiền lương tối đa làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội từ 01/07/2026 là 50.600.000 đồng/tháng (20 lần mức lương cơ sở 2.530.000 đồng, theo Cổng thông tin Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bài đăng 22/05/2026). Bảo hiểm thất nghiệp có trần riêng tính theo lương tối thiểu vùng. Phần lương vượt trần không phải đóng bảo hiểm tương ứng.

6. Gross hay net: nên ghi thế nào trong hợp đồng và thông báo lương?

Nên ghi rõ bằng văn bản mức lương là gross hay net, và các khoản nào tính vào mức đó. Nếu chỉ ghi “lương 15 triệu” mà không nêu gross hay net, tranh chấp dễ phát sinh khi người lao động nhận thấy số tiền thấp hơn kỳ vọng.

Một số nguyên tắc thực tế:

  1. Ghi gross trong hợp đồng và thông báo lương. Đây là cách phổ biến, giúp hai bên cùng nhìn một con số gốc.
  2. Khi thương lượng bằng net, ghi rõ giả định: số người phụ thuộc, mức giảm trừ gia cảnh, phần phụ cấp có tính vào căn cứ bảo hiểm hay không.
  3. Lập phiếu lương chi tiết thể hiện gross, từng khoản khấu trừ và net (xem mẫu phiếu lương).
  4. Cập nhật khi quy định đổi, như khi mức giảm trừ gia cảnh hay mức lương tối thiểu vùng thay đổi, vì lương net của người lao động sẽ đổi dù lương gross giữ nguyên.
  5. Nêu rõ cách tính cho người phụ thuộc: người lao động phải đăng ký người phụ thuộc mới được giảm trừ.

Nội dung hợp đồng lao động phải đủ các mục chủ yếu theo quy định; xem mẫu hợp đồng lao động.

7. Sai lầm thường gặp

  • Nhầm 10,5% là thuế. Đây là bảo hiểm, thuế thu nhập cá nhân tính riêng theo biểu lũy tiến.
  • Dùng giảm trừ cũ. Từ kỳ tính thuế năm 2026 mức giảm trừ là 15,5 triệu và 6,2 triệu đồng, không còn 11 triệu và 4,4 triệu đồng.
  • Quên đăng ký người phụ thuộc. Không đăng ký thì không được giảm trừ.
  • Tính bảo hiểm trên toàn bộ gross dù có khoản không thuộc căn cứ đóng, hoặc ngược lại bỏ sót phụ cấp có tính chất lương.
  • Nhầm lương net thương lượng với lương gross trên hợp đồng. Doanh nghiệp trả “net cố định” phải tự gánh phần chênh lệch khi quy định đổi.
  • Chỉ nhìn lương gross, quên chi phí bảo hiểm của doanh nghiệp khi lập ngân sách nhân sự.

8. Câu hỏi thường gặp

Lương gross là gì?

Lương gross là tổng tiền lương trước khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân, thường là con số ghi trong hợp đồng lao động.

Lương gross và lương net khác nhau thế nào?

Lương gross là số trước khấu trừ; lương net là số thực nhận sau khi trừ bảo hiểm người lao động đóng (10,5%) và thuế thu nhập cá nhân. Chênh lệch phụ thuộc mức lương và số người phụ thuộc.

Công thức tính lương gross sang net là gì?

Net = Gross – Bảo hiểm 10,5% – Thuế TNCN, trong đó thuế = (Gross – bảo hiểm – 15,5 triệu – 6,2 triệu x số người phụ thuộc) tính theo biểu 5 bậc, nếu kết quả dương.

Lương gross 10 triệu thì nhận bao nhiêu?

Bảo hiểm 10,5% là 1.050.000 đồng; thu nhập tính thuế là 10.000.000 – 1.050.000 – 15.500.000 = âm, nên không có thuế. Lương net 8.950.000 đồng, giả định toàn bộ gross là căn cứ đóng bảo hiểm.

Doanh nghiệp trả lương gross 15 triệu tốn bao nhiêu?

Khoảng 18.225.000 đồng, gồm 15.000.000 đồng lương và 3.225.000 đồng bảo hiểm phần doanh nghiệp (21,5%), chưa tính kinh phí công đoàn và các khoản phúc lợi khác, nếu toàn bộ lương là căn cứ đóng.

9. Fastdo hỗ trợ quản lý dữ liệu lương

Fastdo không tính thuế hay cung cấp phần mềm kế toán thuế. Phần Fastdo hỗ trợ là dữ liệu đầu vào cho bảng lương. fCheckin hỗ trợ chấm công để có số công, giờ làm làm cơ sở tính lương; fProfile lưu trữ tập trung hồ sơ nhân sự, tự động tạo hợp đồng lao động và nhắc hạn hợp đồng theo trang giới thiệu sản phẩm. Xem thêm phần mềm tính lương và bảng giá Fastdo.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo. Với trường hợp cụ thể (nhiều nguồn thu nhập, người nước ngoài, thu nhập không thuộc căn cứ đóng bảo hiểm), hãy xác nhận với kế toán, cơ quan thuế hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội.

Nguồn tham khảo (truy cập 15/11/2026)

  • EY Việt Nam, “Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15” (thông qua 10/12/2025, hiệu lực 01/07/2026; biểu 5 bậc; giảm trừ 15,5 triệu và 6,2 triệu): https://www.ey.com/vi_vn/technical/tax/tax-and-law-updates/luat-thue-thu-nhap-ca-nhan-109-2025-qh15 (truy cập 15/11/2026)
  • LSVN, “Những quy định mới về thuế TNCN đối với người làm công ăn lương” (biểu 5 bậc, giảm trừ mới, kỳ tính thuế 2026): https://lsvn.vn/nhung-quy-dinh-moi-ve-thue-tncn-doi-voi-nguoi-lam-cong-tien-luong-a178825.html (truy cập 15/11/2026)
  • Công báo Chính phủ, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026; trang không hiển thị toàn văn Điều 9, 10, 29): https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-109-2025-qh15-468671.htm (truy cập 15/11/2026)
  • MISA meInvoice, “Mức đóng bảo hiểm xã hội” (tỷ lệ người lao động 10,5%, người sử dụng lao động 21,5%; căn cứ Điều 33, 34 Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP): https://www.meinvoice.vn/tin-tuc/30783/muc-dong-bao-hiem-xa-hoi/ (truy cập 15/11/2026)
  • Cổng thông tin Bảo hiểm xã hội Việt Nam, “Nhiều khoản trợ cấp BHXH tăng từ ngày 01/7/2026” (lương cơ sở 2.530.000 đồng; trần đóng 50.600.000 đồng): https://baohiemxahoi.gov.vn/tintuc/Pages/linh-vuc-bao-hiem-xa-hoi.aspx?ItemID=26585&CateID=168 (truy cập 15/11/2026)
  • MISA AMIS, “Lương Net là gì? Cách tính lương Net chuẩn 2026 theo Luật Thuế TNCN mới” (công thức net, giảm trừ theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15; bảng thuế trên trang này ghi nhầm bậc 2, không dùng làm nguồn biểu thuế): https://amis.misa.vn/91602/luong-net-la-gi/ (truy cập 15/11/2026)
  • Trang sản phẩm fProfile: https://fastdo.vn/fprofile/ (truy cập 15/11/2026)
  • Trang sản phẩm fCheckin: https://fastdo.vn/bo-phan-mem-cham-cong-fcheckin/ (truy cập 15/11/2026)

Xem thêm

  • Lương net và lương gross
Rate this post
Tác giả CEO Xuân Tấn
Giám đốc điều hành

CEO Xuân Tấn

Tài khoản & nội dung đã được xác minh và kiểm duyệt gắt gao qua phần mềm fWorkflow của Fastdo.vn.

Trần Xuân Tấn , lãnh đạo thuộc nhóm Gen Z, dẫn dắt Fastdo - nền tảng phần mềm quản lý công việc hàng đầu cho SMEs Việt Nam. Triết lý "Làm nhanh hơn, tiền nhiều hơn" của anh đã giúp tăng 20% tốc độ hoàn thành công việc, đóng góp 80% doanh thu. Dưới sự lãnh đạo của anh, Fastdo đã cải tiến sản phẩm hơn 48 lần, định vị công nghệ "Made in Vietnam" trên thị trường quốc tế.

Liên hệ với Fastdo