Đăng ký hộ kinh doanh là thủ tục để cá nhân hoặc nhóm thành viên hộ gia đình được cấp giấy chứng nhận và kinh doanh hợp pháp tại một địa điểm. Từ 01/07/2025, thủ tục này theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP và nộp ở cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Bài này giải thích điều kiện, hồ sơ, các bước nộp và những việc phải làm ngay sau khi có giấy chứng nhận, đặc biệt khi mở cửa hàng hoặc quán ăn.
1. Ai được đăng ký hộ kinh doanh và ai không bắt buộc?
Công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được đăng ký hộ kinh doanh. Nhiều thành viên trong một hộ gia đình có thể cùng đăng ký, nhưng cần ủy quyền cho một người làm chủ hộ.
Văn bản ủy quyền của các thành viên phải được công chứng hoặc chứng thực (Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Một số đối tượng không bắt buộc phải đăng ký: hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối; người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến hoặc kinh doanh thời vụ có thu nhập thấp. Mức thu nhập thấp do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.
Người đang trong các tình trạng bị hạn chế theo luật, ví dụ đang bị cấm hành nghề, thì không được đăng ký. Chủ hộ nên hỏi cơ quan đăng ký nếu chưa chắc về trường hợp của mình.
Với cửa hàng cố định, quán ăn hoặc cửa hàng bán lẻ có thuê nhân viên, nên đăng ký để có tư cách kinh doanh rõ ràng.
2. Điều kiện để được cấp giấy chứng nhận hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh cần có ngành nghề không bị cấm, tên phù hợp, địa chỉ hợp pháp và chủ hộ đủ điều kiện. Luật không đặt vốn tối thiểu cho hộ kinh doanh.
| Điều kiện | Yêu cầu | Ghi chú thực tế |
|---|---|---|
| Ngành nghề | Không thuộc danh mục cấm | Ngành có điều kiện cần đủ điều kiện trước khi hoạt động |
| Tên hộ | Không trùng, không gây nhầm lẫn với hộ khác trong cùng xã | Nên kiểm tra tên trước khi nộp |
| Địa điểm | Địa chỉ rõ ràng, thuộc quyền sử dụng hợp pháp | Có hợp đồng thuê hoặc giấy tờ sở hữu |
| Chủ hộ | Đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự | Một người đại diện cho cả hộ |
| Vốn | Không quy định mức tối thiểu | Vẫn nên chuẩn bị vốn thực tế để vận hành |
Địa điểm kinh doanh là điểm hay vướng nhất. Với mặt bằng thuê, hợp đồng thuê cần đúng người, đúng địa chỉ và còn thời hạn, xem thêm hợp đồng thuê mặt bằng.
3. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh gồm những gì?
Hồ sơ gồm giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh, giấy tờ pháp lý của chủ hộ và văn bản ủy quyền nếu hộ có nhiều thành viên. Danh mục này nêu theo Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
Danh sách giấy tờ cần chuẩn bị:
- Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh. Điền theo mẫu của cơ quan đăng ký, ghi tên hộ, địa chỉ, ngành nghề, thông tin chủ hộ.
- Giấy tờ pháp lý của chủ hộ. Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ của chủ hộ.
- Văn bản ủy quyền (nếu nhiều thành viên). Các thành viên ủy quyền cho một người làm chủ hộ, có công chứng hoặc chứng thực.
- Giấy tờ về địa điểm. Hợp đồng thuê hoặc giấy tờ sở hữu, để cơ quan đối chiếu khi cần.
Hồ sơ giấy hoặc dữ liệu điện tử đều có giá trị khi nộp đúng cách. Chủ hộ nên hỏi cơ quan đăng ký cấp xã nơi mình nộp về danh mục chính xác và mẫu hiện hành.
Lệ phí đăng ký do cấp tỉnh quy định nên khác nhau theo địa phương. Bài không nêu mức cụ thể, chủ hộ hỏi cơ quan đăng ký nơi nộp.
4. Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh gồm 6 bước
Thủ tục gồm chọn tên và ngành, chuẩn bị hồ sơ, nộp tại cấp xã, nhận kết quả, đăng ký thuế liên quan và hoàn tất giấy phép con. Thời hạn xử lý hồ sơ đủ điều kiện là 03 ngày làm việc.
- Chọn tên, ngành nghề và địa điểm. Xác định rõ hoạt động chính, địa chỉ cố định và tên không trùng trong xã.
- Chuẩn bị hồ sơ. Hoàn tất giấy đề nghị, giấy tờ chủ hộ, ủy quyền (nếu có).
- Nộp hồ sơ ở cấp xã. Chọn một trong các cách: nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua mạng điện tử (Điều 94 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
- Chờ kiểm tra và cấp giấy. Hồ sơ đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận trong 03 ngày làm việc, cơ quan đăng ký gửi thông báo cho cơ quan thuế quản lý hộ.
- Nhận giấy chứng nhận và làm việc với cơ quan thuế. Giấy chứng nhận này đồng thời là cơ sở để cơ quan thuế quản lý hộ.
- Hoàn tất giấy phép con và bắt đầu kinh doanh. Ngành có điều kiện cần đủ giấy tờ trước khi mở cửa.
Đăng ký qua mạng dùng tài khoản định danh điện tử của chủ hộ hoặc người được ủy quyền (Điều 111 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Nghị định 296/2026/NĐ-CP (ban hành 23/07/2026) đã sửa đổi một số nội dung của Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trong đó có đăng ký hộ kinh doanh qua mạng. Chủ hộ nên đọc bản hiện hành trước khi nộp.
Thông tin mang tính tham khảo, doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
5. Sau khi có giấy chứng nhận: những việc cần làm khi mở cửa hàng
Có giấy chứng nhận chưa có nghĩa là mở cửa ngay. Chủ hộ cần xử lý giấy phép chuyên ngành, thông báo tài khoản nhận tiền, chuẩn bị sổ sách và hợp đồng lao động.
Giấy phép con theo ngành. Quán ăn, cà phê, cửa hàng thực phẩm thường cần điều kiện an toàn thực phẩm. Xem giấy chứng nhận an toàn thực phẩm và giấy phép kinh doanh.
Mã ngành. Chọn mã đúng với hoạt động thực tế. Xem thêm mã ngành kinh doanh.
Tài khoản nhận thu nhập kinh doanh. Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh cần thông báo cho cơ quan thuế tài khoản dùng nhận thu nhập từ kinh doanh. Nên tách tài khoản kinh doanh khỏi tài khoản cá nhân.
Thay đổi thông tin. Chủ hộ phải đăng ký thay đổi nội dung đăng ký trong 10 ngày kể từ khi có thay đổi (Điều 100 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Thuế. Từ 01/01/2026, thuế khoán và lệ phí môn bài với hộ kinh doanh đã bị bãi bỏ theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Hộ nộp thuế GTGT và TNCN theo doanh thu. Xem bài thuế hộ kinh doanh.
Nhân viên. Nếu thuê người làm, cần ký hợp đồng lao động đúng quy định, xem các loại hợp đồng lao động và mẫu hợp đồng lao động.
6. Hộ kinh doanh hay công ty: nên chọn hình thức nào?
Hộ kinh doanh phù hợp với quy mô nhỏ, một hoặc vài điểm bán, thủ tục gọn. Công ty phù hợp khi cần tư cách pháp nhân, tách tài sản và mở rộng nhiều chi nhánh.
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh | Công ty |
|---|---|---|
| Tư cách pháp nhân | Không | Có |
| Trách nhiệm tài sản | Chủ hộ thường chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình | Thường giới hạn trong vốn góp (công ty TNHH, cổ phần) |
| Thủ tục thành lập | Gọn, nộp ở cấp xã | Nhiều bước hơn, nộp ở cơ quan đăng ký doanh nghiệp |
| Sổ sách và thuế | Theo quy định riêng cho hộ | Theo chế độ kế toán doanh nghiệp |
| Mở rộng chuỗi | Phức tạp khi có nhiều cửa hàng | Thuận lợi hơn, có thể lập chi nhánh |
Tiêu chí trong bảng chỉ để so sánh nhanh. Với kế hoạch mở chuỗi, xem bài thành lập công ty và công ty TNHH.
7. Sai sót thường gặp khi đăng ký hộ kinh doanh
Sai sót phổ biến nhất là địa chỉ không khớp giấy tờ, ngành nghề ghi chung chung và quên giấy phép con. Những lỗi này làm hồ sơ bị trả hoặc cửa hàng không mở được đúng hẹn.
- Địa chỉ sai hoặc thiếu giấy tờ chứng minh. Hợp đồng thuê không khớp địa điểm đăng ký.
- Ngành nghề ghi chưa đúng. Mã ngành không khớp hoạt động thực tế.
- Quên thay đổi nội dung đăng ký. Chuyển địa điểm hoặc thêm ngành mà không đăng ký thay đổi trong 10 ngày.
- Không thông báo doanh thu. Hộ dưới ngưỡng chịu thuế vẫn có nghĩa vụ ghi chép và thông báo doanh thu theo quy định hiện hành, xem thuế hộ kinh doanh.
- Không tách tiền cá nhân và tiền kinh doanh. Khó chứng minh doanh thu khi cơ quan thuế hỏi.
8. Câu hỏi thường gặp về đăng ký hộ kinh doanh
Đăng ký hộ kinh doanh nộp ở đâu?
Nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt địa điểm kinh doanh, trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua mạng điện tử (Điều 94 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Bao lâu thì có giấy chứng nhận hộ kinh doanh?
Hồ sơ đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Hồ sơ chưa hợp lệ sẽ được thông báo để bổ sung.
Đăng ký hộ kinh doanh có cần vốn tối thiểu không?
Không có quy định vốn tối thiểu. Tuy vậy chủ hộ vẫn cần tính vốn mặt bằng, thiết bị, hàng hóa và lương nhân viên cho giai đoạn đầu.
Có thể đăng ký hộ kinh doanh online không?
Có. Chủ hộ hoặc người được ủy quyền dùng tài khoản định danh điện tử để đăng ký qua mạng (Điều 111 Nghị định 168/2025/NĐ-CP). Nên đọc cả Nghị định 296/2026/NĐ-CP vì nội dung này đã được sửa đổi.
Thay đổi địa chỉ hoặc ngành nghề thì làm thế nào?
Chủ hộ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký với cơ quan đăng ký cấp xã trong 10 ngày kể từ khi có thay đổi (Điều 100 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
9. Fastdo hỗ trợ cửa hàng mới mở giao việc và theo dõi công
Khi cửa hàng mới mở, chủ hộ thường phải giao việc và nhắc việc cho vài nhân viên cùng lúc. fTodolist của Fastdo giúp giao việc, xem hôm nay ai làm gì và kiểm tra kết quả từng đầu việc. fCheckin hỗ trợ tổng hợp công. Xem bảng giá hiện hành tại fastdo.vn.
Nguồn tham khảo (truy cập 26/10/2026)
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp (Điều 94, 99, 100, 111; hiệu lực 01/07/2025): https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Decree-168-2025-ND-CP-enterprise-registration-669807.aspx?tab=1 (trang không mở được, nội dung lấy từ bản tổng hợp dưới đây; truy cập 26/10/2026)
- Hướng dẫn đăng ký hộ kinh doanh (tổng hợp theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP): https://www.sapo.vn/blog/dang-ky-ho-kinh-doanh (truy cập 26/10/2026)
- Bảng so sánh Nghị định 296/2026/NĐ-CP với Nghị định 168/2025/NĐ-CP: https://luatvietnam.vn/doanh-nghiep/da-co-bang-so-sanh-nghi-dinh-296-2026-nd-cp-voi-nghi-dinh-168-2025-nd-cp-ve-dang-ky-doanh-nghiep-561-111123-article.html (truy cập 26/10/2026)
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP về thuế hộ kinh doanh (tổng hợp): https://thoibaotaichinhvietnam.vn/tao-nen-tang-cho-ho-kinh-doanh-hoat-dong-minh-bach-hien-dai-193483-193483.html (truy cập 26/10/2026)
- Trang sản phẩm fTodolist: https://fastdo.vn/phan-mem-todolist/ (truy cập 26/10/2026)
- Trang sản phẩm fCheckin: https://fastdo.vn/bo-phan-mem-cham-cong-fcheckin/ (truy cập 26/10/2026)
