Thang đo Likert là cách hỏi ý kiến bằng một dãy mức độ đồng ý, thường 5 mức từ “rất không đồng ý” đến “rất đồng ý”, để biến cảm nhận thành con số đọc được.
Bài này hướng dẫn thiết kế bảng khảo sát nhân viên bằng thang đo Likert: chọn số mức, viết câu hỏi, tính điểm và đọc kết quả. Cuối bài có phần xem trước mẫu khảo sát.
1. Thang đo Likert là gì?
Thang đo Likert là công cụ đo thái độ, trong đó người trả lời đánh giá một nhận định theo các mức từ không đồng ý đến đồng ý. Rensis Likert giới thiệu nó trong bài báo “A Technique for the Measurement of Attitudes” năm 1932 (theo Wikipedia, truy cập 26/10/2026).
Năm mức gốc gồm rất không tán thành, không tán thành, chưa quyết định, tán thành và rất tán thành. Sau này người ta chuyển sang các mức đồng ý, phổ biến nhất trong khảo sát hiện nay.
Cần phân biệt hai khái niệm. Likert item là một nhận định đơn lẻ. Thang đo Likert, nói chặt chẽ, là tập hợp nhiều nhận định cùng đo một chủ đề, được cộng hoặc lấy trung bình.
2. Các mức thường dùng trong khảo sát nhân viên
Khảo sát nhân viên thường dùng thang 5 mức vì dễ hiểu và đủ phân biệt. Có thể dùng 4 hoặc 7 mức, nhưng cần giữ nhất quán giữa các câu.
| Mức | Nhãn đồng ý | Điểm | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 1 | Rất không đồng ý | 1 | Phản đối mạnh |
| 2 | Không đồng ý | 2 | Phản đối |
| 3 | Trung lập | 3 | Chưa nghiêng về bên nào |
| 4 | Đồng ý | 4 | Ủng hộ |
| 5 | Rất đồng ý | 5 | Ủng hộ mạnh |
2.1. Số mức lẻ hay chẵn?
Thang lẻ có mức trung lập ở giữa. Thang chẵn, ví dụ 4 mức, bỏ mức giữa để buộc người trả lời chọn một phía (forced choice). Theo Wikipedia, vẫn có tranh luận về việc mức giữa có thực sự là “trung lập” hay chỉ là nơi người chưa chắc chọn tạm.
Với khảo sát nội bộ, nếu muốn nhân viên bày tỏ rõ ràng, hãy cân nhắc thang 4 mức hoặc thêm lựa chọn “không áp dụng”.
2.2. Dữ liệu Likert thuộc loại nào?
Theo Wikipedia, một câu Likert đơn lẻ là dữ liệu thứ bậc (ordinal), còn việc coi khoảng cách giữa các mức là bằng nhau vẫn là giả định đang tranh luận. Vì vậy, khi báo cáo nên cho xem cả tỷ lệ chọn từng mức, không chỉ điểm trung bình.
3. Quy trình thiết kế bảng khảo sát nhân viên bằng thang đo Likert
Quy trình 6 bước dưới đây giúp bảng khảo sát ngắn gọn và cho kết quả dùng được.
- Xác định mục tiêu. Ví dụ: đo mức độ hài lòng về công việc, về quản lý trực tiếp hoặc về phúc lợi. Mỗi lần khảo sát nên nhắm 1 đến 3 chủ đề.
- Chia chủ đề và viết nhận định. Mỗi chủ đề 3 đến 5 nhận định để có thể tính trung bình.
- Chọn thang và nhãn. Dùng cùng một thang cho toàn bảng, nhãn viết rõ từng mức.
- Thử trên 3 đến 5 người. Hỏi họ câu nào khó hiểu, câu nào có thể hiểu hai nghĩa.
- Gửi khảo sát và cam kết bảo mật. Nói rõ ai xem được kết quả; khảo sát ẩn danh sẽ cho câu trả lời thẳng thắn hơn.
- Tổng hợp, báo cáo và hành động. Công bố kết quả chung và ít nhất một việc sẽ làm. Khảo sát mà không có hành động tiếp theo làm nhân viên mất niềm tin.
4. Cách viết nhận định Likert cho đúng
Mỗi nhận định chỉ nên chứa một ý, viết ngắn, trung tính và dễ hiểu. Câu viết kém sẽ cho dữ liệu sai dù thang đo tốt.
Các nguyên tắc:
- Một ý một câu. Tránh “Tôi hài lòng với lương và môi trường làm việc”, vì hai ý khác nhau.
- Không gợi ý đáp án. Viết “Tôi nhận được phản hồi đủ rõ từ quản lý”, không viết “Quản lý của tôi luôn hỗ trợ rất tận tình”.
- Tránh phủ định kép. “Tôi không phản đối việc đổi ca” khó hiểu.
- Dùng từ cụ thể. “Thường xuyên”, “đủ” cần gắn với tình huống rõ.
- Cân bằng nhận định. Vài câu nghịch (ví dụ “Tôi thường xuyên quá tải”) giúp phát hiện người chọn đại một mức.
Với nhận định nghịch, khi tính điểm phải đảo thang: 5 thành 1, 4 thành 2 và ngược lại.
5. Mẫu bảng khảo sát nhân viên (xem trước)
Mẫu khảo sát gồm các nhóm nhận định về công việc, quản lý, phúc lợi, giao tiếp và gắn bó, kèm bảng tổng hợp điểm theo nhóm. Phần dưới chỉ cho xem trước vài dòng.
Xem trước: Mẫu bảng khảo sát nhân viên theo thang đo Likert
| Nhóm | Nhận định (ví dụ) | Rất không đồng ý | Không đồng ý | Trung lập | Đồng ý | Rất đồng ý |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Công việc | Tôi hiểu rõ việc mình cần làm mỗi tuần | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Quản lý | Tôi nhận được phản hồi đủ rõ từ quản lý | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Giao tiếp | Thông tin quan trọng đến tôi kịp thời | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Gắn bó (câu nghịch) | Tôi thường xuyên cảm thấy quá tải | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |
… (còn nhiều mục nữa trong file đầy đủ, tải ở nút bên dưới)
File đầy đủ còn các phần: bộ nhận định theo 5 nhóm chủ đề, hướng dẫn đảo điểm câu nghịch, bảng tổng hợp điểm trung bình theo nhóm và tỷ lệ chọn từng mức, cùng ô ghi nhận xét tự do. Đây là mẫu tham khảo, doanh nghiệp nên chỉnh nhận định theo thực tế của mình.
6. Cách tính điểm và đọc kết quả
Điểm trung bình theo nhóm cho biết nhóm chủ đề nào mạnh, nhóm nào cần cải thiện. Cộng điểm các nhận định cùng nhóm rồi chia cho số nhận định.
Ví dụ minh hoạ (số giả định): nhóm “Giao tiếp” có 4 nhận định, một nhân viên chấm 4, 5, 3, 4. Điểm trung bình nhóm là (4+5+3+4) / 4 = 4,0.
| Nhóm | Điểm trung bình toàn công ty (giả định) | Cách đọc |
|---|---|---|
| Công việc | 4,2 | Tốt, duy trì |
| Quản lý | 3,6 | Trung bình, cần trao đổi thêm |
| Giao tiếp | 3,1 | Thấp, ưu tiên cải thiện |
| Gắn bó | 3,9 | Khá, theo dõi |
Những điều cần nhớ khi đọc:
- Nhìn phân bố các mức, không chỉ trung bình. Điểm 3,0 có thể là mọi người đều trung lập hoặc là một nửa rất hài lòng, một nửa rất không hài lòng.
- So sánh giữa các kỳ khảo sát cùng bộ câu hỏi.
- Với nhóm dưới 5 người, nên gộp lại để bảo vệ ẩn danh.
Chỉ số nhẹ hơn để đo trung thành, xem NPS là gì. Khảo sát cũng là một nguồn dữ liệu cho đánh giá nhân viên và đánh giá 360 độ.
Nhận file đầy đủ
Muốn lấy mẫu bảng khảo sát nhân viên đầy đủ ở dạng bảng tính, bạn tham gia Group Zalo Fastdo tại https://zalo.me/g/jmjuwh666. Tải về rồi chỉnh nhận định theo thông tin công ty là dùng được.
7. Câu hỏi thường gặp về thang đo Likert
Thang đo Likert là gì?
Thang đo Likert là dãy mức đồng ý để người trả lời đánh giá một nhận định, thường gồm 5 mức. Rensis Likert giới thiệu năm 1932.
Nên dùng thang 5 mức hay 7 mức?
Khảo sát nhân viên thường dùng 5 mức vì dễ hiểu. Thang 7 mức phân biệt chi tiết hơn nhưng dễ gây phân vân. Chọn một thang và dùng thống nhất cho cả bảng.
Có nên có mức trung lập không?
Tuỳ mục tiêu. Có mức giữa thì người chưa chắc có chỗ chọn. Bỏ mức giữa buộc phải nghiêng về một phía, nhưng có thể khiến người trả lời chọn đại.
Câu hỏi nghịch dùng để làm gì?
Câu nghịch giúp phát hiện người chọn một mức cho mọi câu. Khi tính điểm, nhớ đảo thang cho các câu này.
Khảo sát nhân viên bao lâu một lần?
Nhiều doanh nghiệp làm mỗi 6 đến 12 tháng, thêm khảo sát ngắn sau thay đổi lớn. Quan trọng là giữ cùng bộ câu hỏi để so sánh theo thời gian.
8. Fastdo hỗ trợ lấy phản hồi và theo dõi việc cải thiện
Fastdo là phần mềm quản lý doanh nghiệp. Sau khảo sát, các việc cần cải thiện có thể giao và theo dõi bằng fTodolist, còn kế hoạch cải thiện cả phòng ban lập trên fPlan. Xem bảng giá hiện hành tại fastdo.vn.
Nguồn tham khảo
- Likert scale, Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Likert_scale (truy cập 26/10/2026)
- Trang sản phẩm fTodolist: https://fastdo.vn/phan-mem-todolist/ (truy cập 26/10/2026)
- Trang sản phẩm fPlan: https://fastdo.vn/fplan/ (truy cập 26/10/2026)
